Historia znanych architektów, profesorów

Znaczące postaci na Wydziale Architektury w latach 1945-2005 to profesorowie:

Adam Mściwujewski, Ludomir Śleńdziński, Włodzimierz Gruszczyński, Józef Gałęzowski, Juliusz Żórawski, Tadeusz Tołwiński, Bohdan Treter, Gerard Ciołek, Zygmunt Nowak, Adolf Szyszko-Bohusz, Stanisław Juchnowicz, Andrzej Skoczek, Zbigniew Kupiec, Janusz Bogdanowski, Wiktor Zin, Witold Korski, Witold Cęckiewicz, Wojciech Buliński, Barbara Bartkowicz, Krystyna Wróblewska, Tomasz Mańkowski, Bohdan Lisowski, Andrzej Wyżykowski.

 

Przedstawiamy kilka wybranych biogramów:

Ludomir Śleńdziński: malarz, rzeźbiarz, znany z takich realizacji jak freski w PKO i Banku Gospodarstwa Krajowego w Wilnie, plafon w Prezydium Rady Ministrów w Warszawie. Przedwojenną działalność artystyczną związał głownie z rodzinnym Wilnem, gdzie założył i przewodniczył Wileńskiemu Towarzystwu Artystów Plastyków. Od 1929 roku profesor Katedry Malarstwa Monumentalnego Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, prodziekan i dziekan tej uczelni w latach 1929-39, nauczyciel tajnych kompletów w czasie okupacji hitlerowskiej, aresztowany, jeniec nazistowskiego obozu pracy w Kownie. W latach powojennych życie naukowe i twórcze wiąże z Krakowem. Prorektor Wydziałów Politechnicznych AGH (1948-54), następnie rektor Politechniki Krakowskiej (1954-56), od 1945 roku kierownik Katedry Rysunku Odręcznego (obecnie Katedra Rysunku i Rzeźby). Prezes Związku Artystów Plastyków w Okręgu Krakowskim.

Adolf Szyszko-Bohusz: architekt i historyk architektury, konserwator zabytków, wybitny badacz architektury polskiej, zasłużony dla renowacji i restauracji Zamku Królewskiego na Wawelu. Od 1920 roku kierownik Katedry Architektury Zabytkowej w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych i rektor tej Uczelni w latach 1922-27, w latach 1932-39 kierownik Katedry Projektowania Monumentalnego WA Politechniki Warszawskiej. Twórca Wydziału Architektury w Krakowie i jego pierwszy dziekan od 1945 roku.[1]

Włodzimierz Gruszczyński: architekt, malarz, teoretyk architektury i urbanistyki, profesor, nauczyciel akademicki. Współorganizator Wydziału Architektury w Krakowie. Kierownik Katedry Kompozycji Architektonicznej I (1945), następnie Katedry Projektowania w Krajobrazie (1956), późniejszej Katedry Projektowania Architektury Regionalnej. Teoretyk i wizjoner, autor szeregu architektonicznych fantazji, w tym koncepcji przyszłościowej architektury i urbanistyki, także przebudowy Wawelu i Rynku Krakowskiego. Twórca prac rysunkowych i malarskich prezentujących indywidualną wizję krajobrazu w relacjach z architekturą. Laureat Krakowskiej Nagrody SARP za twórczość architektoniczną w 1971 roku, wybitna osobowość, inspirujący futurysta i tradycjonalista zarazem.[2]

Juliusz Żórawski: architekt, teoretyk architektury, czołowy polski modernista, nauczyciel akademicki. Lata przedwojenne związał z Warszawą. Zainteresowany psychologicznymi aspektami oddziaływań architektury na człowieka, uczeń Władysława Tatarkiewicza, autor cenionej, będącej do dnia dzisiejszego podstawową lekturą z zakresu kompozycji architektonicznej książki „O budowie formy architektonicznej”. Projektant ponad 30 awangardowych prac, zrealizowanych w większości w Warszawie. W pracy twórczej pozostający pod urokiem dzieł Le Corbusiera. W latach powojennych profesor Wydziału Architektury PK (od 1946 r.), oraz wykładowca w krakowskiej ASP w latach 1955-57.[3]

Tadeusz Tołwiński: architekt, urbanista, wybitny metodolog, historyk i teoretyk. Twórca planów regulacyjnych Warszawy, planu odbudowy Kalisza, projektant gmachu Muzeum Narodowego w Warszawie. Autor trzytomowego dzieła „Urbanistyka” Profesor Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, założyciel i kierownik Katedry Budowy Miast tamże, dziekan tego wydziału w latach 1937-38, 1943-44. W latach 1945-51 założyciel i kierownik Katedry Urbanistyki Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Doktor honoris causa PW w 1947 r., współzałożyciel Towarzystwa Urbanistów Polskich w 1923 r. określany mianem „ojca współczesnej urbanistyki polskiej”.

Stanisław Juchnowicz: wybitny uczony, wychowawca wielu pokoleń architektów i urbanistów, Dziekan Wydziału Architektury w latach 1984-87; w 2013 r. otrzymał godność Honorowego Obywatela Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. Współautor i projektant nowego miasta w Polsce – Nowej Huty oraz nowego miasta Abui w Nigerii, współzałożyciel Polskiego Klubu Ekologicznego, a także wieloletni Dyrektor Międzynarodowego Ośrodka Kształcenia i Studiów Urbanistycznych Politechniki Krakowskiej.

Witold Cęckiewicz: architekt i urbanista, dr h.c. Politechniki Krakowskiej, członek rzeczywisty PAN, członek czynny PAU. W latach 1955-60 Główny Architekt Miasta Krakowa, w latach 1970-1994 dyrektor Instytutu Projektowania Urbanistycznego i kierownik Katedry Kompozycji Urbanistycznej. W r. 1973 otrzymał krakowską, a w r. 1980 ogólnopolską Honorową Nagrodę SARP za wybitne osiągniecia architektoniczne. Autor wielu wybitnych dzieł z zakresu urbanistyki i architektury, w tym m.in. hotelu Cracovia i Kina Kijów w Krakowie, współautor zespołu obiektów ambasady polskiej w New Dehli (wraz ze Stanisławem Deńko – Nagroda Building of the Year – przyznana przez rząd Indii w r. 1978). Współautor założeń pomnikowych na Polach Grunwaldu i w Obozie Straceń w Płaszowie. Autor koncepcji Politechniki Krakowskiej w Czyżynach, Politechniki Rzeszowskiej oraz Akademii Rolniczej w Lublinie. Autor i gł. Projektant wzorcowego osiedla mieszkaniowego im. Chełmońskiego w Krakowie (niezrealizowanego). Laureat Nagrody im. Św. Brata Alberta za osiągnięcia w dziedzinie architektury sakralnej. Główny projektant wielu kościołów, m.in. w Kielcach, Zakopanem, Rzeszowie, Krakowie. W latach 1989 i 1997 projektował ołtarze papieskie na Błoniach Krakowskich. Autor zespołu Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Krakowie – Łagiewnikach, zatwierdzonego w r. 1997 przez Ojca Świętego i konsekrowanego przez Niego w r. 2002. W dniu 15.09.1999 r. otrzymał wysokie odznaczenie papieskie – Komandorium Orderu Św. Grzegorza Wielkiego. Laureat Nagrody Miasta Krakowa w dziedzinie kultury i sztuki w 2006 r. – za osiągnięcia w dziedzinie architektury oraz . Nagrody I Stopnia Prezesa Rady Ministrów za całokształt dorobku naukowego i twórczego w dziedzinie architektury i urbanistyki.[4]

 

Znaczące postaci na Wydziale Architektury w latach 2005 – 2015 to profesorowie:

Aleksander Böhm, Andrzej Kadłuczka, Dariusz Kozłowski, Wacław Seruga, Stefan Dousa, Anna Mitkowska, Krzysztof Lenartowicz, Jacek Gyurkovich, Wojciech Kosiński, Zbigniew Zuziak, Elżbieta Węcławowicz-Bilska, Wacław Celadyn, Maciej Złowodzki, Ewa Gołogórska-Kucia, Grażyna Schneider-Skalska, Kazimierz Kuśnierz.

 

Przedstawiamy kilka wybranych biogramów:

Aleksander Böhm: architekt, urbanista, profesor zwyczajny WA PK, autor licznych publikacji naukowych z zakresu architektury, urbanistyki, planowania przestrzennego i architektury krajobrazu. Autor kilkudziesięciu projektów architektonicznych, w tym obiektów sakralnych, współautor planu ogólnego Krakowa i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Krakowa i Warszawy (gł. proj. Z. Ziobrowski), planu koordynacyjnego III Kampusu UJ oraz koncepcji „Parków rzecznych” w planie Krakowa. Wieloletni dyrektor Instytutu Architektury Krajobrazu, organizator nowego kierunku studiów na WA PK – Architektury Krajobrazu, który powstał w 2000 r.[5]

Andrzej Kadłuczka: wybitny naukowiec, profesor zwyczajny WA PK, architekt i konserwator zabytków, prodziekan (1990 – 1993) i dziekan (1993-1999) Wydziału Architektury; w swojej działalności badawczej, pracy twórczej i dydaktyce zajmuje się ochroną zabytków architektury i urbanistyki i integracją obiektów i zespołów historycznych z potrzebami współczesnego społeczeństwa. Autor m.in. projektu rewaloryzacji Teatru Słowackiego w Krakowie. W 2000 roku i w 2010 zorganizował w Krakowie prestiżowe międzynarodowe konferencje konserwatorskie, w wyniku których powstała „Karta Krakowska – 2000”, stanowiącą współczesną naukową interpretację założeń „Karty Weneckiej”, skonfrontowaną z praktyką konserwatorską, zaktualizowaną po 10 latach. Wybitne osiągnięcia naukowe i twórcze Profesora, w tym realizacja unikalnego w skali międzynarodowej Podziemnego Muzeum Rynku Głównego w Krakowie, zostały uhonorowane nagrodą Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla najwybitniejszych uczonych w 2011 roku. To osiągnięcie twórcze Profesora nie ma sobie równych w Polsce i jest wysoko oceniane na arenie międzynarodowej.

Dariusz Kozłowski: architekt i rysownik, teoretyk architektury, profesor zwyczajny WA PK, prodziekan (1999-2005) i dziekan (2005-2012) Wydziału Architektury; laureat honorowej nagrody SARP w 2011 r. za twórczość; autor zrealizowanych dzieł architektury – Dom Alchemików i Wytwórnia Kosmetyków HEAN w Krakowie (1988), Droga Czterech Bram – Wyższe Seminarium Duchowne Zgromadzenia XX Zmartwychwstańców w Krakowie (1985-1993 wraz z Wacławem Stefańskim i Marią Misiągiewicz).

Wacław Seruga: architekt, urbanista, profesor zwyczajny WA PK, dyrektor Instytutu Projektowania Urbanistycznego (1994-1999 i 2005-2012); prodziekan WA ds. dydaktyki (1990-1993) i dziekan (1999-2005) Wydziału Architektury. Wacław Seruga jest autorem i współautorem około 160 projektów urbanistyczno-architektonicznych, w tym wielu zrealizowanych, m.in. w rejonie ulic: Wesele, Radzikowskiego, Armii Krajowej, Odlewniczej, Lea, Łazy, Suchej, Szablowskiego, Brązowniczej i Dobrego Pasterza w Krakowie oraz w Tarnowie (osiedle Błonie) i w Kielcach; obiektów sakralnych, m.in. kościół p.w. św. Wojciecha przy ul. Wesele w Krakowie, kościół p.w. św. Stanisława w Siedliszowicach k. Dąbrowy Tarnowskiej oraz p.w. Matki Bożej Śnieżnej w Tokarni; obiektów szkolnictwa, m.in. zespół szkół w Skawinie.

 


[1]Por. Andrzej Gaczoł, Szyszko-Bohusz Adolf, [w:] Polski słownik biograficzny konserwatorów zabytków, red. Henryk Kondziela, Hanna Krzyżanowska, z. 2, Poznań, Wydaw. Poznańskie 2006, M. Wiśniewski, Adolf Szyszko-Bohusz, Instytut Architektury 2013

[2] Informacje opracowane na podstawie: T. Węcławowicz, A. Jankowska-Marzec, Architektura Wzruszeniowa Włodzimierza Gruszczyńskiego, Kraków 1999, Kroniki 50-lecia Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej, (red.) J.W. Rączka, prac. zb., rozdz. III Biogramy nauczycieli, którzy odeszli, (red.) A. Boratyński, s. 59-118, Kraków 1996.

[3] ibidem, s. 114-115, por. także D. Błaszczyk, Juliusz Żórawski – przerwane dzieło modernizmu, 2010

[4] Źródło: www.ceckiewicz.pl/

[5] http://www.instytut-a8.pk.edu.pl/index.php/struktura/53-boehm

data publikacji: 01-08-2014    edycja: 23-03-2015