Melania Zajączek

Promotor

dr hab. inż. arch. Mariusz Twardowski, prof. PK

Recenzent

dr inż. arch. Wojciech Duliński

Tytuł pracy

Arktyka, Archipelag Svalbard, Spitsbergen – Stacja Polarna Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

Jednostka dyplomująca

Katedra Kształtowania Środowiska Mieszkaniowego A-3

Opis

Ideą projektu jest stworzenie stacji badawczej, która łączy funkcje naukowe z przestrzenią mieszkalną zaprojektowaną z myślą o długoterminowym pobycie naukowców prowadzących badania nad terenami arktycznymi. Projekt odpowiada na rosnące potrzeby polskiej obecności badawczej w Arktyce oraz na konieczność zapewnienia infrastruktury umożliwiającej całoroczne funkcjonowanie w ekstremalnych warunkach klimatycznych regionu Kaffiøyry na północno-zachodnim Spitsbergenie.
Stacja została zaprojektowana jako zespół połączonych modułów cylindrycznych o konstrukcji drewnianej, podniesionych nad grunt na systemie stalowych pali fundamentowych, co minimalizuje negatywny wpływ na wieloletnią zmarzlinę i chroni ją przed degradacją spowodowaną emisją ciepła z budynku. To rozwiązanie wpisuje się w strategię adaptacji do zmian klimatycznych obserwowanych w Arktyce, gdzie temperatura rośnie czterokrotnie szybciej niż średnia globalna, powodując postępujące rozmarzanie permafrostu i destabilizację fundamentów istniejących budynków.
Stacja ma być otwarta dla różnych profili badawczych – od glacjologii, geomorfologii i badań klimatycznych, przez biologię i ekologię polarną, po nauki społeczne związane z funkcjonowaniem społeczności w izolacji i warunkach ekstremalnych. Projekt przewiduje nie tylko przestrzenie laboratoryjna i pomieszczenia techniczne, ale także strefy wspólnotowe, warsztaty i jednostki mieszkalne dostosowane do długoterminowego pobytu, w tym możliwości zakwaterowania osób z rodzinami, co odpowiada na potrzeby współczesnych ekspedycji polarnych.
Lokalizacja na Kaffiøyrze jest uzasadniona bogatą historią polskich badań polarnych w tym rejonie, rozwijanych przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika, a także dostępnością terenu i jego znaczeniem naukowym związanym z obserwacją zmian lodowców, permafrostu i ekosystemów tundrowych w kontekście globalnego ocieplenia.