Promotor
dr inż. arch. Marcin Gierbienis
Recenzent
dr inż. arch. Patrycja Haupt, prof. PK
Tytuł pracy
G Ł U S Z A . Centrum Integracji Społecznej
Jednostka dyplomująca
Katedra Projektowania Architektonicznego A-6
Opis
GŁUSZA nawiązuje do książki Anny Goc o osobach głuchych i stawia pytanie o rolę architektury w świecie, który wymaga dostosowania od jednostki, zamiast samemu stać się inkluzywną. Projekt bada, co dzieje się, gdy komunikaty świata zostają zaburzone, i jak przestrzeń może odpowiadać na potrzeby osób z różnymi ograniczeniami sensorycznymi.
GŁUSZA, jako idea powstała z potrzeby stworzenia przestrzeni równości percepcyjnej, w której architektura nie uprzywilejowuje jednego sposobu odbioru świata, lecz otwiera się na wielozmysłowe doświadczenie człowieka. Wyraża to wybór szczególnej leśnej lokalizacji, sąsiadującej z zabudową mieszkaniową, a jednocześnie otwartej na morze — często postrzegane metaforycznie jako pojednanie, odrodzenie, ale też tajemnicę. Wychodząc z punktu wyjścia nazwy, symbolizującej równocześnie odludzie i dzicz, architektura stanowi jej poetyckie oswojenie, kreując miejsce świadomie wyciszające bodźce zewnętrzne i oddające przestrzeń poszczególnym zmysłom. W tej strukturze Głusza staje się synonimem czułości — pojęcia podniesionego przez Olgę Tokarczuk do rangi kluczowej formy postrzegania świata, opartej na uważnym i świadomym przyglądaniu się drugiemu bytowi: ludziom i przyrodzie.
GŁUSZA, jako założenie architektoniczno-urbanistyczne tworzy zespół dedykowanych zmysłom budynków użyteczności publicznej powiązanych z krajobrazem. Liniowa promenada łączy bryły i symbolicznie spaja zmysły, budując manifest równości. Kompozycja minimalizuje ingerencję w drzewostan, wprowadzając dziką zieleń i nowe nasadzenia pomiędzy wzmacniające bioróżnorodność i biofiliczny odbiór miejsca. Program funkcjonalny opiera się na gradiencie przestrzeni — od otwartych, wielofunkcyjnych po strefy rehabilitacji i wyciszenia.
GŁUSZA odchodzi od okulocentryzmu na rzecz demokratyzacji percepcji. Przestrzeń jest „czytelna” dzięki organizacji, fakturom, materiałom i akustyce. Drewno, w tym technologie glue-lam i CLT, stanowią główny wizualny budulec, uzupełniony gliną i rozwiązaniami w idei 3R. Dla osób niesłyszących przestrzeń komunikują wibracje i światło, dla osób w spektrum autyzmu — przewidywalność sensoryczna, a dla innych — doświadczenie budujące empatię.
GŁUSZA, jako Centrum Integracji Społecznej to manifest architektury wrażliwej, łączącej człowieka, zmysły i naturę w duchu zrównoważonego rozwoju.
