Promotor
dr inż. arch. Elżbieta Waszczyszyn, prof.PK
Recenzent
dr hab. inż. arch. Anna Kulig, prof.PK
Tytuł pracy
Granice między dźwiękiem, a ciszą. Adaptacja Fary w Gubinie na polsko-niemieckie
Centrum Muzyki
Jednostka dyplomująca
A-01
Opis idei projektu
Praca dyplomowa poświęcona jest adaptacji zabytkowej ruiny Fary Gubińskiej do nowej
funkcji publicznej – sali koncertowej – w kontekście ochrony dziedzictwa kulturowego
oraz współczesnych potrzeb miasta Gubin. Kościół farny, zniszczony w 1945 roku i
zachowany jako trwała ruina, stanowi jeden z najważniejszych elementów krajobrazu
kulturowego pogranicza polsko-niemieckiego, będąc zarówno świadectwem historii, jak i potencjałem dla aktywnego wykorzystania. W części teoretycznej przedstawiono
ewolucję obiektu – od średniowiecznego centrum religijnego i społecznego po
współczesny symbol dialogu międzykulturowego. Szczególną uwagę poświęcono
zagadnieniom akustyki w przestrzeniach sakralnych oraz roli ciszy jako istotnej cechy
ruin. Cisza została ukazana nie jako brak funkcji, lecz jako stan zawieszenia, który może
zostać twórczo przekształcony poprzez dźwięk i muzykę w nowe doświadczenie
wspólnotowe. Część projektowa obejmuje koncepcję architektoniczną przekształcenia
ruin w kameralną i festiwalową salę koncertową. Projekt oparto na zasadach konserwatorskich: poszanowaniu autentycznej substancji zabytkowej, czytelności
historycznych nawarstwień oraz odwracalności ingerencji. Wykorzystano wyniki badań
archeologicznych, architektonicznych i konstrukcyjnych, projektując lekkie, współczesne elementy umożliwiające funkcjonowanie obiektu bez trwałego naruszania murów. Zaprojektowana przestrzeń pozwala na organizację koncertów i wydarzeń kulturalnych przy jednoczesnym zachowaniu charakteru otwartej ruiny i jej relacji z otoczeniem.
Akustyka pełni kluczową rolę jako narzędzie ożywienia zabytkowej przestrzeni i nadania jej nowej, niematerialnej warstwy znaczeniowej. Praca dowodzi, że adaptacja Fary
Gubińskiej do funkcji koncertowej może stanowić skuteczną formę ochrony poprzez
użytkowanie. Funkcja kulturalna sprzyja zachowaniu obiektu w świadomości społecznej, integracji mieszkańców oraz wzmocnieniu tożsamości miasta pogranicza. Muzyka w dawnej świątyni nie zastępuje jej pierwotnego sensu, lecz wchodzi z nim w dialog, tworząc przestrzeń pomiędzy ciszą historii a współczesnym brzmieniem.
