Aleksandra Ślusarczyk

Promotor

dr inż. arch Jarosław Huebner, prof. PK

Recenzent

dr inż. arch Bogdan Siedlecki, prof. PK

Tytuł pracy

Centrum Kultury Słowiańskiej

Jednostka dyplomująca

Katedra Kształtowania Środowiska Mieszkaniowego A-3

Opis

Przedmiotem niniejszej pracy dyplomowej jest projekt architektoniczno-budowlany obiektu użyteczności
publicznej „Centrum Kultury Słowiańskiej” w Gdańsku. Opracowanie ma na celu zaprojektowanie budynku
o funkcji kulturotwórczej i edukacyjnej, zgodnie z obowiązującymi Warunkami Technicznymi, Prawem
budowlanym oraz zasadami wiedzy inżynierskiej. Praca składa się z części badawczej dotyczącej
architektury wczesnych Słowian, opisu technicznego projektu zagospodarowania terenu, opisu projektu
architektoniczno-budowlanego oraz części rysunkowej.
Część badawcza pracy stanowi analizę morfologii i typologii historycznych form osadniczych. W eseju
poruszono problematykę archetypów architektury słowiańskiej, koncentrując się na analizie formy chaty
(półziemianki) oraz strukturze grodzisk. Przeprowadzone studia nad konstrukcją i tektoniką dawnych
schronień stały się bezpośrednią inspiracją dla przyjętych rozwiązań projektowych. Współczesna reinterpretacja formy ziemianki i grodu wpłynęła na ukształtowanie bryły budynku, która poprzez swój introwertyczny charakter realizuje ideę bezpiecznej enklawy w zurbanizowanej strukturze miasta.
Opis projektu zagospodarowania terenu został sporządzony zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia
Ministra w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Koncepcja urbanistyczna
wykorzystuje potencjał lokalizacji na styku Motławy i Martwej Wisły, zapewniając integrację z nabrzeżem
oraz wymaganą obsługę komunikacyjną, dostęp do drogi publicznej i bezpieczeństwo pożarowe.
Projektowany obiekt charakteryzuje się czytelnym, koncentrycznym układem przestrzennym, wpisanym
w cylindryczną formę bryły, która stanowi nowoczesną dominantę architektoniczną w krajobrazie nabrzeża.
Wnętrze budynku zorganizowano wokół centralnego, wielokondygnacyjnego atrium, pełniącego
rolę rdzenia komunikacyjnego i miejsca spotkań, z którego rozchodzą się promieniście poszczególne
sektory użytkowe. Bogaty program funkcjonalny został podzielony na klarowne strefy dostępne dla użytkowników: reprezentacyjną strefę wejściową, narracyjną strefę wystawienniczą, strefę gastronomiczną
z panoramicznym tarasem widokowym na ujście rzek, a także strefy edukacyjne obejmujące pracownie
warsztatowe, laboratoria, bibliotekę oraz audytorium. Układ ten zapewnia płynność ruchu i intuicyjną
orientację w przestrzeni, a sama forma architektoniczna, poprzez przeszklenia i otwarcia widokowe,
prowadzi stały dialog z otaczającym krajobrazem wodnym, tworząc spójną całość funkcjonalno-przestrzenną.
Centrum Kultury Słowiańskiej stanowi przestrzenny manifest tożsamości, wykraczający poza ramy konwencjonalnego obiektu użyteczności publicznej. Projekt, osadzony w kontekście historycznym IV–X
wieku, dąży do demitologizacji kultury przodków, ukazując ją w surowej, pierwotnej formie opartej na
szczerości materiału i bliskości natury. Lokalizacja na cyplu „Polski Hak” reinterpretuje archetyp słowiańskiego grodziska – bezpiecznej enklawy w widłach rzek – tworząc dialog między pierwotnym żywiołem wody a postindustrialną tkanką Gdańska. Architektura budynku funkcjonuje tu jako naczynie dla holistycznej ścieżki poznawczej, w której nauka (laboratoria genetyczne) splata się z tradycją (warsztaty
rzemieślnicze). Obiekt nie jest statycznym muzeum, lecz żywym organizmem społecznym, który poprzez
pełną dostępność i sensoryczne doświadczanie historii, pozwala użytkownikom na głęboką introspekcję
i redefinicję własnych korzeni we współczesnym świecie.