Promotor
dr inż. arch. Julian Franta
Recenzent
dr inż. arch. Jacek Czubiński, prof. PK
Tytuł pracy
Odzyskiwanie przestrzeni utraconych. Projekt klasztoru z funkcją domu opieki społecznej na terenie dawnego schronu zabezpieczenia energetycznego w Gdańsku
Jednostka dyplomująca
Katedra Kształtowania Środowiska Mieszkaniowego A-3
Opis
Ideą projektu jest reinterpretacja historycznego bunkra z okresu II wojny światowej, zlokalizowanego na Olszynce w Gdańsku, poprzez nadanie mu nowej, humanitarnej i duchowej funkcji klasztoru z domem opieki społecznej. Obiekt, będący unikatowym przykładem zaawansowanej inżynierii fortyfikacyjnej, stanowi centralny i symboliczny punkt założenia. Jego surowa, monumentalna forma, przypominająca w wyrazie kaplicę, została zachowana i włączona w strukturę nowego zespołu, stając się miejscem modlitwy oraz refleksji nad pamięcią miejsca.
Forma architektoniczna projektu wynika bezpośrednio z kształtu bunkra oraz jego relacji z płaskim krajobrazem. Nowoprojektowane budynki podporządkowano istniejącej bryle, nawiązując do jej parabolicznego przekroju poprzez system zwielokrotnionych dachów kolebkowych. Zabieg ten pozwala zachować spójność formalną zespołu oraz czytelne rozróżnienie pomiędzy historyczną substancją a współczesną interwencją.
Program funkcjonalny oparto na połączeniu idei kartuzji i beginażu. Z kartuzji zaczerpnięto układ przestrzenny oparty na ciszy, ascezie i podziale na strefy życia wspólnotowego oraz indywidualnego, wyrażony poprzez dwa wirydarze: mniejszy, związany z częścią klasztorną, oraz większy, otoczony eremami. Z tradycji beginaży przejęto ideę wspólnoty otwartej na potrzeby innych, łączącej życie duchowe z działalnością charytatywną, w szczególności opieką nad osobami starszymi i potrzebującymi.
Projekt zakłada stworzenie miejsca propagującego ideę „heroizmu dnia codziennego” – życia prostego, skromnego i opartego na służbie drugiemu człowiekowi. Klasztor z funkcją domu opieki społecznej staje się ostoją zarówno dla jego mieszkańców, jak i dla osób poszukujących wsparcia, ciszy oraz duchowego wytchnienia. Całość założenia podkreśla religijny charakter miejsca, jednocześnie ukazując, że odpowiedzialna interwencja architektoniczna może przekształcić obiekt o militarnym i technicznym rodowodzie w przestrzeń życia, wspólnoty i pamięci.
