Z satysfakcją informujemy, że 21-osobowy zespół dydaktyków z Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej pod kierunkiem dr inż. arch. Izabeli Sykty został uhonorowany Nagrodą Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za znaczące osiągnięcia w zakresie działalności dydaktycznej za projekt „Hrubieszowski dom z klimatem”. Uroczyste wręczenie Nagrody nastąpiło podczas Gali Nauki Polskiej 20 lutego 2026 r. w Teatrze Polskim w Warszawie. (Pełny skład zespołu poniżej)
Gratulacje kierujemy do Laureatów Nagrody MNiSW oraz pozostałych uczestników projektu – nauczycieli akademickich z siedmiu katedr Wydziału Architektury, w tym A-1, A-4, A-5, A-6, A-7, A-8 i A-9, oraz kilkudziesięciu studentów. Jako autorzy i współautorzy inwentaryzacji zabytkowych domów i ogrodów, monografii, artykułów naukowych, prac plastycznych i konkursowych, wystąpień konferencyjnych oraz wystaw, a także współprojektanci „10+1 Hrubieszowskich domów i ogrodów z klimatem”, wspólnie tworzyli to przedsięwzięcie integrujące architektów i architektów krajobrazu, studentów i profesorów – oparte na najlepszych tradycjach relacji „mistrz – uczeń”. To ich zaangażowaniu i pracy zespołowej zawdzięczamy ten sukces.
Nagrodzony projekt „Hrubieszowski dom z klimatem”, realizowany na Wydziale Architektury PK we współpracy z Miastem Hrubieszów w ramach projektu „Rozwój lokalny Hrubieszowa – od partycypacji do realizacji”, doceniono za interdyscyplinarność oraz połączenie badań z praktyką projektową. Obejmowały one rejestrację zasobu drewnianego budownictwa i tradycyjnych ogrodów Hrubieszowa, wytyczne oraz koncepcje projektowe, wspierające aktywną ochronę dziedzictwa kulturowego, regenerację krajobrazu i zrównoważony rozwój lokalny w obliczu współczesnych wyzwań przestrzennych i środowiskowych. Ideowym przewodnikiem projektu był pochodzący z Hrubieszowa „architekt piękna” – prof. Wiktor Zin (1925-2007).
Efekty projektu podsumowano w trzytomowej monografii. Dwa pierwsze tomy – pod redakcją dr hab. Anny Staniewskiej i dr Izabeli Sykty – pt. „Dom i ogród w krajobrazie Hrubieszowa. Historia, tradycja i duch miejsca” oraz „Projektowanie w zgodzie z tradycją i klimatem” analizują zagadnienia aktywnej ochrony historycznej zabudowy Hrubieszowa, jej adaptacji do współczesnych potrzeb i wyzwań klimatycznych w ujęciu historyczno-konserwatorskim, planistycznym, krajobrazowym i proekologicznym. Trzeci tom – współredagowany przez dr Marcina Gierbienisa i mgr Agnieszkę Greniuk – „10+1 hrubieszowskich domów i ogrodów z klimatem. Projektowanie w kontekście miejsca i czasu” prezentuje dedykowane miastu modelowe koncepcje współczesnych domów i ogrodów.
W pracach – łączących dydaktyków, laureatów Nagrody MNiSW, oraz studentów architektury i architektury krajobrazu – wykorzystano metody Project-Based Learning (PBL), Design by Research i podejście transhistoryczne. Odwołując się do myśli prof. Wiktora Zina, że – rodzimy krajobraz harmonijnie łączył piękno z celowością i troską o dobre warunki życia – projekty „Hrubieszowskich domów z klimatem” twórczo i odpowiedzialnie kontynuują miejscowe tradycje. Ukazują potencjał drewnianego budownictwa i bioróżnorodności ogrodów, łącząc lokalne dziedzictwo z rozwiązaniami proekologicznymi – zarówno opartymi na wiedzy dawnych pokoleń i przyrodzie (Nature-Based Solutions), jak i nowoczesnymi ekotechnologiami – wpisując się w nurty projektowania biofilicznego i regeneracyjnego.
Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest najwyższym, lecz nie jedynym wyróżnieniem projektu. W 2024 r. został on uhonorowany Nagrodą zespołową Rektora Politechniki Krakowskiej za osiągnięcia naukowe za monografie naukowe w ramach działania „Hrubieszowski dom z klimatem” oraz artykuł open access w ramach działania „Hrubieszowskie centrum komunikacyjne”, a także Nagrodą zespołową Rektora Politechniki Krakowskiej za osiągnięcia dydaktyczne za koncepcje projektowe „10+1 hrubieszowskich domów i ogrodów z klimatem”. W 2025 r. dwa pierwsze tomy monografii „Dom i ogród w krajobrazie Hrubieszowa: T. 1: Historia, tradycja, duch miejsca. T. 2: Projektowanie w zgodzie z tradycją i klimatem” otrzymały Wyróżnienie Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Lublinie w XIX Finale Konkursu Książka Roku 2024.
Monografie i publikacje projektu są dostępne w Repozytorium BPK: Dom i ogród w krajobrazie Hrubieszowa: historia, tradycja, duch miejsca TOM 1; Dom i ogród w krajobrazie Hrubieszowa: projektowanie w zgodzie z tradycją i klimatem TOM 2; 10+1 Hrubieszowskich domów i ogrodów z klimatem: projektowanie w kontekście miejsca i czasu TOM 3; Dom i ogród w krajobrazie Hrubieszowa: dokumentacja inwentaryzacyjna architektoniczno-krajobrazowa zabytkowych domów i ogrodów w Hrubieszowie wykonana w ramach praktyk studenckich i pleneru malarskiego na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej w 2022 roku; Plener malarsko-rysunkowy studentów Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej Hrubieszów 2022; Katalog pokonkursowy Ogólnopolskiego Konkursu Studenckiego pt. „Hrubieszowski dom i ogród z klimatem”
Pełny skład nagrodzonego zespołu: dr inż. arch. Izabela Sykta (kierownik zespołu), mgr inż. arch. kraj. Agnieszka Greniuk, dr inż. arch. Marcin Gierbienis, mgr inż. Katarzyna Fabijanowska, prof. dr hab. inż. arch. Agata Zachariasz, dr inż. arch. kraj. Wojciech Bobek, dr inż. arch. Jan Łaś prof. PK, dr inż. arch. Beata Makowska prof. PK, dr hab. inż. arch. Anna Staniewska prof. PK, dr hab. inż. arch. Jolanta Sroczyńska prof. PK, mgr inż. arch. Dominika Strzałka-Rogal, dr hab. inż. arch. Marcin Petelenz prof. PK, mgr inż. arch. Dominika Moskal, dr inż. arch. Wojciech Wójcikowski prof. PK, dr hab. inż. arch. Katarzyna Hodor prof. PK, dr inż. arch. Wojciech Rymsza-Mazur prof. PK, dr inż. arch. kraj. Karolina Porada, dr inż. Przemysław Kowalski, dr inż. arch. Justyna Tarajko-Kowalska, dr inż. arch. Ingeborga Cygankiewicz, dr inż. arch. Krzysztof Barnaś.
Więcej o nagrodzie w innych źródłach: https://www.gov.pl/web/nauka/gala-nauki-polskiej—wybitni-badacze-uhonorowani-nagroda-ministra; https://www.pk.edu.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=6086:prestizowe-nagrody-ministra%E2%80%A6&lang=pl
